İçindekiler
- 6284 Sayılı Kanun ve Kapsamı Nedir?
- Sadece Fiziksel Şiddet mi Kapsanır? (Şiddet Türleri)
- Koruma ve Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?
- Mahkemenin Verebileceği Tedbir (Yasak) Kararları Nelerdir?
- Uzaklaştırma Kararını İhlal Etmenin Cezası (Zorlama Hapsi)
- Haksız Alınan Uzaklaştırma Kararına İtiraz
- Neden Uzman Bir Avukata İhtiyaç Vardır?
- Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
6284 Sayılı Kanun ve Kapsamı Nedir?
Türkiye'de aile içi şiddetin önlenmesi ve şiddet mağdurunun (özellikle kadın ve çocukların) acilen devlet güvencesi altına alınmasını düzenleyen en temel mevzuat "6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun"dur.
Bu yasa, sadece fiziksel şiddeti (darp, evden kovma, dövme) değil; kişiyi korkutan, baskı altına alan, hayatını cehenneme çeviren her türlü psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddet eylemlerini de "Şiddet" olarak tanımlar. Üstelik bu yasa uyarınca verilecek olan kararlarda "Şiddetin İspatı" mutlak surette aranmaz; mağdurun can/mal/ruh güvenliğinin tehlikede olduğuna dair makul bir şüphe ve beyan, hakimin acil koruma tedbiri alması için yeterlidir.
Toplumda sadece "resmi nikahlı eşlere" uygulanır yanılgısı haklmdir. Oysa 6284 Sayılı yasa; resmi nikahlı eşi, boşanılmış eski eşi, sevgiliyi, nişanlıyı, ısrarlı takip edeni (stalker), çocuğu, aynı evde yaşayan kayınvalideyi/kardeşi velhasıl aile içi veya dışından size şiddet/tehdit uygulayan herkesi kapsar.
Sadece Fiziksel Şiddet mi Kapsanır? (Şiddet Türleri)
Hayır, darp raporunuz olmasa bile hayatınıza nüfuz eden ağır psikolojik veya ekonomik baskılar da koruma kararı çıkartılması için yeterli sebeplerdir:
6284 Kapsamındaki Şiddet Türleri
Fiziksel Şiddet
Dövme, tokat atma, eşya fırlatma, eve kilitleme, silah çekme, yaralama veya odaya hapsetme.
Psikolojik Şiddet
Sürekli hakaret, ölümle tehdit etme, şantaj yapma, aşırı kıskançlıkla dışarı çıkmasını engelleme, ısrarlı takip.
Ekonomik Şiddet
Maaş kartına el koyma, harçlık vermeme, zorla kredi çektirme, aileyi aç/susuz ve parasız bırakma.
Cinsel Şiddet
Evlilik içi dahi olsa rıza dışı cinsel birlikteliğe zorlama (tecavüz), cinsel içerikli kayıtlarla şantaj yapma.
Koruma ve Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır? Başvuru Yolları
Eğer anlık bir hayati tehlike veya şiddet altındaysanız bürokratik engelleri aşmanız için yasa oldukça hızlı bir mekanizma tasarlamıştır. Koruma kararı almak için 3 farklı yola başvurulabilir:
- Polis Merkezine (Karakola) Şikayet Yoluyla: En hızlı yoldur. Şiddet gördüğünüz an 112'yi arayabilir veya bizzat polis merkezine gidip İfade vererek şiddet gördüğünüzü beyan edersiniz. Polis "Gecikmesinde sakınca bulunan hal" kapsamında derhal evden uzaklaştırma kararı (Mülki idari amirin onayıyla) alabilir. Darp izi varsa sizi hastaneye sevk edip Darp Raporu aldırır. Sonrasında polis bu evrakı Aile Mahkemesine yollayarak kararın mahkemece tasdik edilmesini sağlar.
- Aile Mahkemesine Dilekçe İle (Avukat Aracılığıyla): Size yönelik süregelen Whatsapp mesaj tehditleri, psikolojik baskı ve huzursuzluk durumlarında avukatınız nöbetçi Aile Mahkemesi'ne bir dilekçe vererek 6284 uyarınca tedbir talep eder. Mahkeme ortalama 1-2 iş günü içerisinde şikayet edilen kişinin evden, işyerinizden ve size iletişim vasıtalarıyla yaklaşmasından uzaklaştırılması kararı verir (Duruşma olmaksızın, inceleme usulü ile karar verilir).
- Savcılığa Suç Duyurusu ile: Şiddet faili hakkında "Kasten Yaralama" veya "Tehdit/Hakaret" suç duyurusunda bulunulurken dilekçeye 6284 Sayılı Koruma talebi de eklenir. Savcılık bizzat Aile Mahkemesi'nden bu tedbiri resen ister.
Kanun gereği, ilk talepte koruma (uzaklaştırma) kararları genellikle olayların ağırlığına göre 1 ila 2 ay (Maksimum İlk Seferde 6 ay) süreyle verilir. Sürenin dolmasına 1 hafta kala tehlikenin devam ettiği avukat aracılığıyla mahkemeye bildirilir ve belge/kanıta dayalı olarak kararın süresi 6 ay daha uzattırılabilir.
Mahkemenin Verebileceği Koruma Tedbir (Yasak) Kararları Nelerdir?
Halk arasında "Uzaklaştırma Kararı" olarak bilinse de, 6284 sayılı yasanın mahkemeye (hakime) verdiği yetkiler çok daha geniştir. Mahkeme fail hakkında şu tedbirleri aynı anda veya tek tek verebilir:
- Evden / İşyerinden Uzaklaştırma: Müşterek konuttan fiilen çıkarılır, tapusu kendi üzerine olsa bile eve belli bir mesafeden (Örn: 100 metre) fazla yaklaşması yasaklanır. Mağdurun ve çocukların okuluna/işyerine yaklaşması yasaklanır.
- İletişim Kurmama: Mağduru telefonla araması, SMS, WhatsApp, Twitter, Instagram üzerinden gizli/açık mesaj atması kısaca her türlü iletişim aracıyla rahatsız etmesi yasaklanır.
- Silah Teslimi: Eğer şiddet uygulayan asker, polis gibi kamu personeli veya ruhsatlı silah taşıyan biriyse; yasa gereği silahını zimmetinde bağlı bulunduğu kuruma veya doğrudan emniyete "tedbir süresince" teslim etmek zorundadır.
- Geçici Nafaka / Kreş Yardımı: Kadın evde yalnız kaldığı ve kocası uzaklaştırıldığı için mağdur olmasın diye, devletin inisiyatifi veya hakimin kararıyla kadına maddi yardım yahut eşten tahsil edilecek Aile İçi Geçici Tedbir Nafakası bağlanabilir.
- Elektronik Kelepçe (Şiddet Önleme İşlemi): Şiddetin boyutu yüksekse (cinayete teşebbüs gibi) ŞÖNİM kanalıyla şiddet failine GPS'li elektronik kelepçe takılarak size yaklaşıp yaklaşmadığı anlık olarak Emniyet tarafından izlenir.
Uzaklaştırma Kararını İhlal Etmenin Cezası (Zorlama Hapsi)
Bir vatandaşın en çok merak ettiği şey "Ya kocam karara uymazsa?" sorusudur. Uzaklaştırma kararını umursamayan, sokağınızdan geçen, eve zorla girmeye çalışan veya size Instagram üzerinden bir adet "küfür/mesaj" dahi atan kişi kararı İHLAL ETMİŞ sayılır.
İhlal durumunda elinizdeki ekran görüntüsü, güvenlik kamerası veya şahit ile Emniyete/Savcılığa şikayette bulunduğunuzda, dosyaya bakan Aile Mahkemesi hiç acımadan Zorlama Hapsi (Tazyik Hapsi) kararı verir.
İhlalin ilk seferinde hakimin takdiriyle faile itiraz yolu kısıtlı şekilde 3 Günden 15 Güne Kadar hapis (Zorlama hapsi denildiği için para cezasına veya ertelemeye ÇEVRİLEMEZ) verilir. Eğer fail uslanmaz ve hapis çıkışı ikinci kez karar ihlal ederse bu kez 15 Günden 30 Güne Kadar hapis cezası kesilir.
Haksız (Kötü Niyetli) Alınan Uzaklaştırma Kararına İtiraz Süreci
Uygulamada ne yazık ki 6284 sayılı yasa suistimale (kötüye kullanıma) çok açıktır. Bazı eşler, boşanma davasında mal tasfiyesinde avantaj sağlamak, eşini evden haksızca atmak, çocukları babaya göstermemek veya psikolojik baskı kurmak amacıyla "kocam bana şiddet uyguluyor/tehdit ediyor" diyerek (soyut yalan beyanla) tek taraflı uzaklaştırma alabilmektedir.
Mahkeme kanunun emredici doğası gereği şiddetin belgesini (Darp raporu) ilk aşamada aramadığı için "beyana" güvenerek aleyhinizde uzaklaştırma kararı verebilir.
Bu Durumda Evden Atılan Kişi Ne Yapmalıdır?
- Uzaklaştırma kararı size polis tarafından veya PTT kanalıyla TEBLİĞ EDİLDİĞİ GÜNDEN İTİBAREN 2 Haftalık kesin süreniz başlamaktadır.
- Bu iki (2) haftalık süre dolmadan, Aile Mahkemesi'ne (Bir üst numaralı Aile Mahkemesine / İtiraz mercii) avukatınız aracılığıyla Koruma Kararına İtiraz Dilekçesi (Kaldırma İstemi) sunmalısınız.
- Eğer ortada eşinizi tehdit ettiğinize dair somut tek bir mesaj, polis tutanağı veya darp raporu yok ise, üstelik mahkemeye evdeki yalanı çökertecek (Örn: otelde tatildeydik veya yalan beyan) evraklar sunarsanız, İtiraz Mercii koruma kararını derhal KALDIRIR.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Acil Hukuki Destek & Şiddetle Mücadele
Fiziksel, psikolojik, stalker veya ekonomik şiddet altındaysanız ve acilen devlet/mahkeme kanalıyla Koruma ve Evden Uzaklaştırma Kararı aldırmak istiyorsanız ya da size karşı alınmış asılsız/haksız koruma kararlarına 2 hafta içinde derhal itiraz ederek mahkemeden iptalini sağlamak istiyorsanız büromuza ulaşabilirsiniz.