Nafaka Avukatı İstanbul

Nafaka Nedir? Türleri Nelerdir?

Nafaka, boşanma, ayrılık veya yoksulluğa düşme gibi durumlarda, bir kimsenin yasalar gereği bakmakla yükümlü olduğu kişilere mahkeme kararıyla ödemek zorunda kaldığı aylık parasal destektir. Türk Medeni Kanunu'nda nafaka, kişilerin ekonomik durumlarının aniden sarsılmasını önlemek ve özellikle çocukların bakımını garanti altına almak amacıyla düzenlenmiştir.

Hukuk sistemimizde nafaka davaları, uzman bir İstanbul boşanma avukatı vasıtasıyla yürütülmesi gereken, aksi halde tarafları yıllar boyu sürecek mali yükümlülükler veya mali kayıplarla karşı karşıya bırakabilen ciddi davalardır. Medeni Kanunumuzda temel olarak 4 çeşit nafaka bulunmaktadır.

1. Tedbir Nafakası

Tedbir nafakası, boşanma veya ayrılık davası açıldığı andan itibaren, dava sonuçlanıncaya kadar geçen süreçte eşin ve çocukların barınma, geçinme ve eğitim gibi zorunlu ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla hakimin "tedbiren" (geçici olarak) hükmettiği nafaka türüdür.

Dava açılır açılmaz talep edilebilen bu nafaka türünde haklılık veya kusur araştırması yapılmaz. Hakim, tarafların sosyo-ekonomik durumlarını (SİR raporu veya polis araştırması ile) inceler ve geçici bir rakam belirler. Dava kesinleştiğinde tedbir nafakası, yerine göre iştirak veya yoksulluk nafakasına dönüşür.

2. İştirak Nafakası (Çocuk Nafakası)

İştirak nafakası, velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve korunma giderlerine mali gücü oranında katılmasını sağlayan nafakadır. Çocuğun menfaatini korumayı amaçlayan bu nafaka, çocuğun ergin (18 yaşını doldurması) olmasına kadar devam eder.

Eğer velayeti alamayan ebeveyn maddi olarak tamamen yoksulsa (örneğin ağır engelli veya hiçbir geliri olmayan biri ise) mahkeme iştirak nafakasına hükmetmeyebilir, çünkü "yokluktan nafaka verilmez" ilkesi geçerlidir. Ancak asgari ücretle çalışan birinden mutlaka iştirak nafakası kesilir.

3. Yoksulluk Nafakası

Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan tarafın, diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak talep ettiği nafakadır. Yoksulluk nafakasının bağlanabilmesi için kanun üç temel şart arar:

1. Nafaka talep eden eşin boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması (Asgari ücretle çalışmak her zaman yoksulluğu ortadan kaldırmaz, evlilikteki yaşam standardına bakılır).
2. Nafaka talep eden eşin, boşanmada daha ağır kusurlu olmaması. (Eşit kusurda nafaka alınabilir ancak daha ağır kusurlu olan eş nafaka alamaz).
3. Karşı tarafın mali gücünün bu nafakayı ödemeye elverişli olması.

4. Yardım Nafakası

Boşanmadan bağımsız bir nafaka türüdür. Yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan kişinin, altsoyundan, üstsoyundan veya kardeşlerinden talep ettiği nafakadır (Örneğin bakıma muhtaç yaşlı bir babanın, varlıklı oğlundan nafaka talep etmesi gibi).

Nafaka Artırım, İndirim ve İptal Davaları

Zaman içinde ekonomik koşulların değişmesi, enflasyon, çocuğun büyümesiyle masraflarının artması veya tarafların gelir durumlarında yaşanan köklü değişiklikler, mahkemenin yıllar önce bağladığı nafakayı yetersiz veya aşırı külfetli hale getirebilir. Bu durumda mahkeme kararı kesinleşmiş olsa bile yeniden dava açılabilir.

• Nafaka Artırım Davası: Genellikle nafaka alan tarafça açılır. TÜİK enflasyon oranları (ÜFE/TÜFE), çocuğun özel okula başlaması, nafaka yükümlüsünün gelirinde ciddi bir artış olması gibi sebeplerle nafakanın artırılması talep edilir. Mahkemeler genellikle yıllık TÜFE oranında artış kararı vermeye meyillidir.
• Nafaka İndirim Davası: Nafaka ödeyen tarafın iflas etmesi, işsiz kalması, yeniden evlenerek yeni çocuk sahibi olması ve mali yükünün ağırlaşması gibi durumlarda, ödediği nafakanın makul bir seviyeye indirilmesini talep ettiği davadır.
• Nafaka İptali (Kaldırılması) Davası: Yoksulluk nafakası alan eşin resmi olarak yeniden evlenmesi halinde nafaka kendiliğinden kalkar. Ancak eş resmi olarak evlenmeden başka biriyle fiilen evliymiş gibi yaşıyorsa, haysiyetsiz hayat sürüyorsa, işe girip yoksulluğu tamamen ortadan kalkmışsa nafaka yükümlüsü velayet avukatı veya aile avukatı aracılığıyla dava açarak nafakanın tamamen kaldırılmasını mahkemeden talep edebilir.

Nafaka Ödenmezse Ne Olur? (Tazyik Hapsi)

Nafaka, kanun koyucu tarafından en çok korunan alacak türlerinden biridir. Mahkeme kararına rağmen nafakayı ödemeyen kişiye karşı ciddi hukuki yaptırımlar mevcuttur:

Nafaka borcu nedeniyle verilen tazyik hapsi kararı sabıka kaydına işlemez, borçlu borcunu ödediği an tahliye edilir. Ancak hapis cezası nafaka alacağının tahsilinde oldukça caydırıcı bir araçtır.

Nafaka Avukatının Hukuki Süreçteki Rolü

Nafaka davaları sadece bir matematik hesabı değildir. Nafakanın bağlanması, miktarının belirlenmesi veya haksız nafakanın kaldırılması süreçleri çok katı ispat kurallarına tabidir. Bu noktada uzman bir nafaka avukatı şu kritik rolleri üstlenir:

• Nafaka yükümlüsünün mahkemeden gizlediği kayıt dışı gelirlerinin, banka hareketlerinin, SGK kaydı olmasa dahi fiili çalışma durumunun (tanık, polis araştırması, sosyal medya incelemesi vb. ile) ispat edilmesi.
• Nafaka ödememek için mal kaçıran eşe karşı ivedilikle ihtiyati tedbir kararlarının alınması.
• Enflasyon karşısında eriyen nafakalar için geçmişe dönük hak kayıpları da hesaplanarak doğru oranda nafaka artırım davasının açılması.
• Ödenmeyen nafakalar için icra ceza mahkemesi şikayetlerinin (tazyik hapsi) yasal süresi içinde (3 ay) yapılması. Süre kaçırılırsa hapis cezası verilemez.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)