Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır? Şartlar, Süreç ve Protokol

Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir?

Anlaşmalı boşanma davası, evlilik birliğinin temelinden sarsılması halinde, eşlerin boşanmanın tüm hukuki ve mali sonuçları (tazminat, nafaka, velayet, mal paylaşımı) üzerinde eksiksiz bir şekilde uzlaşarak mahkemeye başvurdukları ve tek celsede sonuçlanan en hızlı boşanma yöntemidir. Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 166. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenmiştir.

Çekişmeli davaların aksine, anlaşmalı boşanmada hakim tarafların kusurunu, "kimin haklı kimin haksız olduğunu" araştırmaz. Mahkemede şahit dinletilmez, bilirkişi raporu beklenmez veya aylarca süren tahkikat aşamaları yapılmaz. Hakim sadece tarafların iradelerinin serbest olup olmadığına ve imzaladıkları sözleşmenin (protokolün) hukuka, ahlaka ve çocuğun menfaatine uygun olup olmadığına bakar.

Anlaşmalı Boşanmanın 4 Temel Şartı

Bir davanın "anlaşmalı boşanma" statüsünde görülebilmesi ve hakimin tek celsede karar verebilmesi için kanunda belirtilen şu dört şekil şartının eksiksiz olarak sağlanması zorunludur:

1 Yılı Doldurmayan Evliliklerde Çözüm Var Mı?

Eğer evliliğiniz henüz 1 yılı doldurmadıysa doğrudan anlaşmalı boşanma davası açamazsınız. Kanun koyucu, ani ve öfkeli kararlarla evliliklerin bitirilmesini engellemek için bu süreyi koymuştur.

Ancak uygulamada hukuki bir çözüm yolu mevcuttur: Eşlerden biri şiddetli geçimsizlik veya evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle bir "çekişmeli boşanma davası" açar. Mahkeme günü geldiğinde, her iki taraf da iddiaları kabul eder, itiraz etmez, süre istemez ve şahit dinletmekten vazgeçer. Taraflar tazminat, nafaka ve velayet konularında da anlaştıklarını beyan ederler. Böylece dava fiilen anlaşmalıya dönüşür ve 1 yıl şartı dolmamış olsa bile (ilk veya ikinci celsede) tarafların boşanmalarına karar verilebilir. Ancak bu usul ciddi bir avukatlık tecrübesi gerektirir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?

Anlaşmalı boşanma protokolü, evliliğin tasfiyesini düzenleyen adeta bir anayasadır. İnternetten indirilen matbu (şablon) protokollerle dava açmak, intihara teşebbüs etmekle eşdeğerdir. Çünkü hukuken "feragat" (vazgeçme) kurumu vardır ve bir hakkınızdan protokolde feragat ettiyseniz, o haktan bir daha asla geri dönemezsiniz.

Kusursuz bir protokol, sadece mevcut durumu çözmekle kalmamalı, gelecekte eşlerin birbirine karşı açabileceği olası davaların önünü tamamen kesmelidir.

Protokolde Olması Gereken 5 Temel Unsur

Hakimin davayı onaylaması için protokolde şu 5 konunun netliğe kavuşturulması şarttır:

1. Boşanma İradesi: Eşlerin kendi özgür iradeleriyle boşanmak istedikleri açıkça belirtilmelidir.
2. Çocukların Velayeti ve Kişisel İlişki: Varsa müşterek çocukların velayetinin kimde kalacağı belirlenmelidir. Velayeti almayan tarafın çocukla hangi günlerde, hafta sonları, bayramlarda ve okul tatillerinde ne kadar süre görüşeceği (kişisel ilişki tesisi) saat verilerek açıkça yazılmalıdır.
3. İştirak Nafakası: Çocuğun bakım, eğitim ve sağlık masrafları için velayeti almayan tarafın her ay ödeyeceği tutar (iştirak nafakası) ve bu tutarın her yıl hangi oranda (örneğin TÜFE) artırılacağı belirlenmelidir.
4. Yoksulluk Nafakası: Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş (genellikle çalışmayan kadın) için ödenecek yoksulluk nafakasının miktarı yazılmalı, eğer böyle bir talep yoksa "Tarafların birbirinden yoksulluk nafakası talebi yoktur" ibaresi mutlaka yer almalıdır.
5. Maddi ve Manevi Tazminat: Tarafların tazminat ödeyip ödemeyeceği, ödenecekse tutarı ve taksitlendirme şartları açıkça belirtilmeli, yoksa taleplerin bulunmadığı yazılmalıdır.

Mal Paylaşımı ve İbra Kurumu

Kanunen anlaşmalı boşanma protokolünde ev, araba, banka hesabı gibi mal varlıklarının paylaşımı zorunlu değildir. Taraflar sadece nafaka ve velayeti halledip, mal paylaşımı işini sonraya (ayrı bir davaya) bırakabilirler.

Ancak, güvenli ve köklü bir çözüm için mal paylaşımının da protokole dahil edilmesi en doğrusudur. Ev eşyalarının kime kalacağından tutun da, gayrimenkullerin tapu devir taahhütlerine kadar her şey detaylandırılmalı ve en önemlisi; sürecin sonunda tarafların mal rejimi (katılma alacağı, değer artış payı, ziynet alacağı) yönünden birbirlerini ibra ettiklerine (akladıklarına) dair kesin bir madde eklenmelidir.

Dava Süreci ve Duruşma Aşaması

Protokol imzalandıktan sonra süreç hızlı işler. Dava dilekçesi ve protokol UYAP üzerinden veya adliyeden tevzi edilir. Mahkemenin iş yüküne göre bir duruşma günü (tensip zaptı) belirlenir.

Duruşmada Neler Olur?

• Duruşma günü ve saatinde her iki taraf da şahsen mahkemede bulunmalıdır.
• Hakim, eşlerin kimlik tespitini yapar.
• Taraflara sırayla "Boşanmak istiyor musunuz?", "Bu imza size mi ait?", "Protokoldeki şartları aynen kabul ediyor musunuz?" soruları sorulur.
• Sözlü olarak net bir "Evet" cevabı alındıktan sonra, hakim boşanma kararını açıklar ve protokolü onaylar. Bütün bu işlem ortalama 5 dakika sürer.

Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

İstanbul'daki adliyelerde (Çağlayan, Bakırköy, Anadolu) duruşma günü almak normal şartlarda 1-2 ay sürebilir. Ancak davayı avukatınız aracılığıyla açtığınızda, avukatınız ilgili mahkemenin hakimi veya kalemiyle görüşerek, "öne alma dilekçesi" (müzekkere) ile süreci hızlandırır. Bu sayede İstanbul şartlarında duruşma günü genellikle davanın açıldığı tarihten itibaren 1 ila 2 hafta sonrasına alınır.

Kesinleşme Süreci (İstinaftan Feragat): Hakimin duruşmada boşanmaya karar vermesi, resmi olarak boşandığınız anlamına gelmez. Kararın "kesinleşmesi" gerekir. Gerekçeli karar (yaklaşık 1-2 hafta içinde) yazılır. Sonrasında normalde 2 haftalık İstinaf (itiraz) süresi vardır. Süreci hızlandırmak için uzman boşanma avukatı, her iki taraftan "İstinaf hakkımızdan feragat ediyoruz" dilekçeleri alır ve kararı aynı gün kesinleştirerek nüfus müdürlüğüne gönderir. Özetle, uzman avukat eşliğinde tüm süreç baştan sona yaklaşık 2-3 hafta içerisinde tamamlanır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Makale Yazarı: Avukat Emre Sevimli

İstanbul Barosu | Sicil No: 76590

Uzman İstanbul anlaşmalı boşanma avukatı olarak, evlilik birliğini hızlı ve sorunsuz şekilde sonlandırmak isteyen müvekkillerimiz için risksiz protokoller hazırlıyor ve adliye sürecini en kısa sürede (bazen 1 günde) neticelendiriyoruz. Danışmanlık için iletişim kurabilirsiniz.