Yaşa Göre Velayet Kriterleri
Velayet kararlarında tek ve değişmez kriter çocuğun üstün yararıdır. Ancak Yargıtay içtihatları, çocuğun yaşına göre bazı genel ilkeler belirlemiştir:
0-7 Yaş
Yargıtay'ın şefkat ilkesi gereği, küçük yaştaki çocuğun anne bakımına muhtaç olduğu kabul edilir. Anne ciddi bir engel (istismar, bağımlılık, terk) olmadıkça velayet annede kalır.
7-12 Yaş
Her iki ebeveynin bakım kapasitesi değerlendirilir. Pedagog raporu belirleyicidir. Çocuğun okul başarısı, sosyal çevresi ve psikolojik durumu incelenir.
12+ Yaş
Çocuğun kendi görüşü de dikkate alınır. BMÇHS m.12 gereği yeterli olgunluktaki çocuğun tercihi hakim tarafından dinlenir.
Şefkat İlkesi Nedir?
Şefkat ilkesi, Yargıtay'ın uzun yıllardır uyguladığı bir anlayıştır. Buna göre küçük yaştaki çocukların (özellikle 0-7 yaş) anne bakımına ve şefkatine muhtaç olduğu kabul edilir. Ancak bu ilke mutlak değildir; annenin çocuğa zarar verdiği ispatlanırsa (şiddet, istismar, bağımlılık) velayet babaya verilebilir.
Pedagog (Uzman) Raporu
Hakim, velayet kararı vermeden önce pedagog (uzman) raporu alır. Pedagog, her iki ebeveynin evini ziyaret eder, çocukla görüşür ve aşağıdaki konularda rapor hazırlar:
- Çocuğun her iki ebeveynle ilişkisi
- Ebeveynlerin bakım kapasitesi ve yaşam koşulları
- Çocuğun psikolojik durumu ve tercihi
- Çocuğun eğitim ve sosyal çevresi
Velayet Değişikliği
Velayet kararı kesin değildir. Koşullar değiştiğinde velayet değişikliği davası açılabilir. Değişiklik sebepleri:
- Velayeti alan ebeveynin çocuğa şiddet uygulaması
- Çocuğun eğitiminin ihmal edilmesi
- Diğer ebeveynle kişisel ilişkinin sürekli engellenmesi
- Çocuğun kendi tercihi (12+ yaş)