İçindekiler
Boşanmada Tazminat Nedir?
Boşanma davası sonucunda kusursuz veya daha az kusurlu eşin, kusurlu eşten talep edebildiği mali bir haktır. Türk Medeni Kanunu'nun 174. maddesi maddi ve manevi tazminatı düzenler. Tazminat, nafakadan farklıdır; bir kereye mahsus veya toplu ödeme şeklindedir.
Maddi Tazminat (TMK m.174/1)
Maddi tazminat, boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eşin talebidir. Örneğin:
- Kariyerini eşi için bırakan kadının iş gücü kaybı.
- Evlilik süresince eşin işyerine katkı sunan tarafın emeğinin karşılığı.
- Evliliğin devamı beklentisiyle yapılan yatırımların kaybı.
- Evlenme şansının azalması (özellikle uzun süreli evliliklerde).
Maddi tazminat toplu veya irat (taksitli) olarak ödenebilir.
Manevi Tazminat (TMK m.174/2)
Manevi tazminat, boşanmaya sebebiyet veren olaylar yüzünden kişilik hakları saldırıya uğrayan eşin talebidir. Şu durumlarda manevi tazminat talep edilebilir:
- Aldatma (zina): Eşin sadakatsizliği doğrudan kişilik hakkı ihlalidir.
- Fiziksel ve psikolojik şiddet: Darp, hakaret, aşağılama, tehdit.
- Onur kırıcı davranışlar: Toplum içinde küçük düşürme, iftira.
- Hayata kast: Eşin yaşamını tehlikeye atan davranışlar.
Manevi tazminat yalnızca toplu olarak ödenir; irat şeklinde hükmedilmez.
Tazminat Talep Şartları
- Boşanma kararı verilmiş olmalıdır (boşanma davası reddedilirse tazminat da reddedilir).
- Tazminat talep eden eşin kusuru karşı taraftan az olmalı veya kusursuz olmalıdır.
- Maddi tazminatta somut bir menfaat kaybı ispatlanmalıdır.
- Manevi tazminatta kişilik hakkı ihlali ispatlanmalıdır.
- Tazminat, boşanma davası ile birlikte veya boşanma kesinleştikten sonra 1 yıl içinde ayrı bir dava ile talep edilebilir.
Tazminat Miktarının Belirlenmesi
Kanunda sabit bir tazminat miktarı yoktur. Hakim, aşağıdaki faktörleri değerlendirerek miktarı takdir eder:
- Tarafların ekonomik ve sosyal durumları
- Evlilik süresi
- Kusurun ağırlığı ve niteliği
- Boşanmanın eş üzerindeki etkileri
- Paranın satın alma gücü ve güncel ekonomik koşullar
Yargıtay, tazminat miktarının tarafları "zenginleştirmemesi" gerektiğini, ancak caydırıcı ve hakkaniyet ölçüsüne uygun olması gerektiğini vurgulamaktadır.